ARHIVA

RAFAEL ROGINSKI & SVETLANA SPAJIĆ

Poljska / Srbija

koncert

Muzički, BURA spaja vrhunsko izvođenje sa inovativnim stilizacijama i interpretacijama. Sastav govori sam za sebe: Raphael Rogiński, dvostruki dobitnik nagrade "Nova tradicija" Poljskog radija i jedini poljski umetnik uvršten među pedeset najvećih živih gitarista prema časopisu Songlines; Svetlana Spajić, legenda među muzičarima i etnomuzikolozima, poznata po jedinstvenom glasu i neumornom radu na otkrivanju bogatstva tradicionalne srpske i balkanske muzike; Marina Džukljev, pijanistkinja izuzetne tehnike koja virtuoznost kombinuje sa hrabrim istraživanjem zvuka; i izuzetna violinistkinja i vokalistkinja Tijana Stanković. BURA je omaž zajedničkim, često nesvesnim ili potisnutim narativima i kodovima koji na arhaičnom nivou čine kulturnu tkaninu Centralne i Istočne Evrope.

Raphael Roginski je gitarista, kompozitor, improvizator i istraživač muzičkog folklora. Obrazovan u oblasti džeza i klasične muzike, kasnije je proširio svoje studije na muzikologiju i etnomuzikologiju, čime je oblikovao svoj prepoznatljiv stil komponovanja i izvođenja. Usko povezan sa jevrejskom kulturom, istražuje zaboravljene tradicije kroz projekte poput Cukunft i Shofar.

Njegovo muzičko stvaralaštvo obuhvata tradicije Turske, Beduina, Afrike, Gruzije, Persije i Jermenije, uz saradnju sa muzičarima iz ovih regiona. Veliki uticaj na njega imala je i bluz gitara i instrumenti iz 1950-ih i 1960-ih godina, što je izraženo u projektima Wovoka i Shy Albatross. Strast prema folkloru regiona odvela ga je do saradnje sa legendama kao što je Genowefa Lenarcik i sa muzičarima Polska Roma zajednice, sa kojima je osnovao bend Drom.

Roginski istražuje ranu muziku kroz projekte poput Bach Bleach i Plays Henry Purcell, kombinujući klasične i savremene zvuke. Aktivno učestvuje u savremenoj džez sceni i komponuje muziku za dokumentarce, pozorišne predstave i animirane filmove.

Trenutno vodi ili učestvuje u projektima kao što su Shofar, Hizbut Jamm, Żywizna, Elik (sa Svitlanom Nianio) i u solo koncertima. Saradjivao je sa brojnim umetnicima kao što su Jim White, Tim Sparks, Joe McPhee i Hania Rani.

Njegov album Raphael Roginski plays John Coltrane and Langston Hughes African Mystic Music (2015) naišao je na sjajan prijem, uključujući visoko mesto na listi časopisa The Wire. Najnoviji radovi uključuju solo album Talán (2023) i Žaltys (2024), koji istražuju istočnoevropsko muzičko nasleđe u savremenom ključu, uz saradnju sa muzičarima iz Gruzije, Srbije, Jermenije i Ukrajine.

Svetlana Spajić (1971, Loznica) je srpska tradicionalna pevačica, pedagog i kulturni aktivista. Od 1993. godine posvećena je negovanju i očuvanju srpske tradicionalne kulture, sakupljajući i učeći na terenu od izvornih pevača najstarije generacije. Pored izvođenja srpske narodne muzike, poznata je i po saradnji sa svetskim umetnicima poput Marine Abramović i Roberta Vilsona. Pevala je u grupama „Paganke“, „Moba“, „Drina“, „New Ritual Group“, „Žegar živi“, „Pevačka družina Svetlane Spajić“ i drugim.

Nastupala je i sarađivala sa muzičarima i kompozitorima na polju tradicionalne i savremene muzike: Janka Rupkina, Stela Čiveše, Domna Samiu, Sainko Namčilak, Boris Kovač, Vilijam Bašinski, Rajnold Fridl i evropski ansambl Cajtkracer, Urs Lajmgruber i drugi. Nastupala je u prestižnim koncertnim dvoranama, na festivalima i u institucijama kao što su WOMAD, WOMEX, Koncertgebau (Amsterdam), Koncerthaus (Beč), Muzej MoMA (Njujork) i mnogim drugim.

Redovno drži radionice i predavanja u zemlji i inostranstvu posvećena tradicionalnoj kulturi i srpskom tradicionalnom pevanju, redovno sarađuje sa Sibelius akademijom u Helsinkiju, a od 2011. godine i sa akademijom Krej Brej u Bretanji. Dobitnica je nagrade Heroji nasleđa za 2024. godinu, koju dodeljuje Evropa Nostra Srbija, za izuzetan doprinos očuvanju i negovanju srpskog narodnog nasleđa.